Kedilerde HCM: Hipertrofik Kardiyomiyopati Belirtileri

Kedilerde HCM (hipertrofik kardiyomiyopati), kalp kasının özellikle sol karıncık duvarlarında anormal kalınlaşmayla seyreden ve kedilerde en sık teşhis edilen kalp hastalıklarından biridir. Hastalığın en önemli özelliklerinden biri, uzun süre hiç belirti göstermeden ilerleyebilmesidir. Bazı kediler rutin muayenede duyulan kalp üfürümü nedeniyle araştırılırken bazı kedilerde ilk fark edilen belirti hızlı nefes alma, solunum güçlüğü veya arka bacaklara giden kan akımını engelleyen bir pıhtı olabilir.

HCM’de sorun kalp kasının daha “güçlü” hale gelmesi değildir. Kalınlaşan sol karıncık duvarı yeterince gevşeyemez ve kalbin kanla dolması zorlaşır. Hastalık ilerlediğinde sol kulakçık genişleyebilir; akciğerlerde veya göğüs boşluğunda sıvı birikmesine bağlı konjestif kalp yetmezliği ve kalp içinde oluşan pıhtılara bağlı arteriyel tromboemboli gelişebilir.

Bu nedenle HCM’yi yalnızca “kedinin kalbi kalınlaşmış” şeklinde değerlendirmek yeterli değildir. Asıl önemli olan hastalığın kedide hangi evrede bulunduğu, sol kulakçığın etkilenip etkilenmediği ve kalp yetmezliği veya pıhtı riskinin ortaya çıkıp çıkmadığıdır.

⚡ ÖZETLE: HCM Uzun Süre Hiç Belirti Vermeyebilir

HCM’li bir kedi dışarıdan tamamen sağlıklı görünebilir. Belirtiler ortaya çıktığında ise solunum güçlüğü veya pıhtıya bağlı ani arka bacak problemi gibi ciddi tablolar görülebilir.

❤️ Belirti olmayabilir: Hafif ve orta düzey HCM rutin kontrolde tesadüfen fark edilebilir.
🫁 Dinlenirken hızlı nefes: Kalp yetmezliğine bağlı akciğer veya göğüs boşluğu sıvısı açısından değerlendirilmelidir.
😿 Ağız açık nefes alma: Kedilerde normal değildir ve özellikle solunum çabasıyla birlikteyse acil kabul edilmelidir.
🐾 Arka bacakları aniden kullanamama: Aort tromboembolisi yani “saddle thrombus” belirtisi olabilir.
🚨 Nefes güçlüğü, çökme veya ani felç: Evde gözlemlemek yerine acil veteriner değerlendirmesi gerekir.

Kedilerde HCM Nedir?

Hipertrofik kardiyomiyopati, sol karıncık duvarlarının bölgesel veya yaygın biçimde kalınlaşmasıyla karakterize bir kardiyomiyopati fenotipidir.

Kalınlaşan kalp kası daha sert hale geldiğinde karıncık gevşeme sırasında yeterince genişleyemez. Buna diyastolik disfonksiyon denir.

Sonuç olarak:

sol karıncığa dolan kan miktarı azalabilir,
kalp içindeki basınç artabilir,
sol kulakçık genişleyebilir,
akciğer damarlarındaki basınç yükselebilir,
akciğerlerde veya göğüs boşluğunda sıvı birikebilir,
genişleyen sol kulakçıkta kanın göllenmesi pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabilir.

HCM’nin seyri kediden kediye oldukça değişir. Bazı kediler yıllarca belirti göstermezken bazı kedilerde konjestif kalp yetmezliği, arteriyel tromboemboli veya daha nadiren ani ölüm gelişebilir.

Kedilerde HCM Belirtileri Nelerdir?

HCM’nin erken dönemde güvenilir bir “ev belirtisi” olmayabilir. Bu nedenle yalnızca kedinin davranışına bakarak hastalığı dışlamak mümkün değildir.

Belirti gelişen kedilerde görülebilecek başlıca bulgular şunlardır:

dinlenirken hızlı nefes alma,
nefes almak için daha fazla çaba gösterme,
karın kaslarını kullanarak nefes alma,
ağız açık soluma,
aktivitede belirgin azalma,
halsizlik,
iştah azalması,
çökme veya bayılma,
ani başlayan arka bacak ağrısı,
bir veya iki arka bacağı kullanamama,
arka patilerin soğuması,
daha nadiren ani ölüm.

Cornell, HCM ilerleyip kalp yetmezliği geliştiğinde hızlı veya zor solunum, ağız açık soluma ve halsizliği önemli belirtiler arasında gösterir. Pıhtı geliştiğinde ise özellikle arka bacaklarda ani ağrı ve felç görülebilir.

Kedilerde HCM Öksürük Yapar mı?

Kedilerde kalp hastalığında öksürük köpeklere kıyasla çok daha az tipiktir.

HCM’ye bağlı konjestif kalp yetmezliğinde daha karakteristik belirtiler:

solunum hızında artış,
nefes almakta zorlanma,
solunum çabasının artması,
ağız açık nefes almadır.

Merck de HCM’ye bağlı kalp yetmezliği bulunan kedilerde öksürüğün yaygın bir belirti olmadığını belirtmektedir.

Bu ayrım önemlidir; “öksürmüyor, dolayısıyla kalp problemi yok” sonucu çıkarılmamalıdır.

HCM’li Kedi Hiç Belirti Göstermeyebilir mi?

Evet.

HCM’nin en önemli özelliklerinden biri subklinik dönemin bulunmasıdır. Kalpte yapısal değişiklik olmasına rağmen kedi dışarıdan tamamen sağlıklı görünebilir.

Bazı kediler:

normal oynar,
normal yemek yer,
normal nefes alıyor gibi görünür,
hiçbir davranış değişikliği göstermez.

Hastalık rutin muayenede kalp üfürümü veya gallop ritmi duyulması, tarama testi yapılması ya da riskli bir ırkta ekokardiyografi uygulanması sırasında fark edilebilir.

Ancak normal stetoskop muayenesi de HCM’yi tamamen dışlamaz.

Kalp Üfürümü Varsa Kedide HCM mi Vardır?

Hayır.

Kalp üfürümü HCM’de görülebilir ancak üfürüm tek başına HCM tanısı değildir.

Daha da önemlisi, HCM’li kedilerin bir bölümünde hiç üfürüm duyulmayabilir. Merck Veterinary Manual, HCM bulunan kedilerin en az üçte birinde kalp üfürümünün bulunmadığını bildirir.

Tersi de mümkündür: kalp üfürümü duyulan bir kedinin ekokardiyografisi normal olabilir. Cornell’in veteriner kardiyoloji bilgilendirmesinde kalp üfürümü bulunan kedilerin bir bölümünde yapısal kalp hastalığı bulunmadığı da vurgulanmaktadır.

Bu nedenle:

Üfürüm var → kesin HCM

veya

Üfürüm yok → kalp sağlıklı

şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.

Kedilerde HCM Ne Zaman Acildir?

İki komplikasyon özellikle önemlidir:

Konjestif kalp yetmezliği
Arteriyel tromboemboli

Solunum Güçlüğü

HCM ilerlediğinde kalp içi basınçların yükselmesi akciğerlerde pulmoner ödem veya göğüs boşluğunda plevral efüzyon gelişmesine yol açabilir.

Kedide:

dinlenirken belirgin hızlı solunum,
karın kaslarının nefese katılması,
boynu uzatarak nefes alma,
ağız açık soluma,
morumsu veya çok soluk mukozalar,
çökme

görülmesi acil değerlendirme gerektirir.

Kedinizin solunumunun ne zaman normal sınırların dışına çıktığını kedilerde ağızdan soluma ve hızlı nefes alma rehberimizde ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

🚨 Acil Uyarı: Ağız Açık Soluma veya Belirgin Solunum Çabası

Kediniz dinlenirken ağız açık nefes alıyor, nefes almak için karın kaslarını belirgin şekilde kullanıyor, çökmüş görünüyor veya solunumu giderek zorlaşıyorsa onu gereksiz yere strese sokmadan taşıma çantasına alın ve acil veteriner değerlendirmesine götürün.

Arka Bacaklarda Ani Felç HCM Belirtisi Olabilir mi?

Evet. Bu, HCM’nin en ciddi komplikasyonlarından biridir.

Kalp hastalığı ilerleyip sol kulakçık genişlediğinde kalp içerisinde pıhtı oluşabilir. Pıhtı kalpten çıktıktan sonra aort boyunca ilerleyip damarların arka bacaklara ayrıldığı bölgeye yerleşebilir. Bu tablo feline arteriyel tromboemboli (FATE/ATE) veya halk arasında “saddle thrombus” olarak adlandırılır.

Belirtiler genellikle aniden ortaya çıkar:

bir veya iki arka bacağı kullanamama,
arka bacakları sürükleme,
şiddetli ağrı,
yüksek sesle miyavlama,
arka patilerin soğuk olması,
pati yastıklarında soluk veya morumsu görünüm,
eşlik eden hızlı veya zor solunum.

🚨 Acil Uyarı: Arka Bacakları Aniden Kullanamıyorsa

Kediniz bir veya iki arka bacağını aniden kullanamıyor, şiddetli ağrı gösteriyor veya arka patileri normalden soğuk hissediliyorsa masaj yapmayın ve yürütmeye çalışmayın. Arteriyel tromboemboli ihtimali nedeniyle acil veteriner değerlendirmesi gerekir.

Hangi Kedilerde HCM Riski Daha Yüksektir?

HCM herhangi bir ev kedisinde görülebilir. Safkan olmayan kediler de hastalıktan etkilenebilir.

Bununla birlikte bazı ırklarda HCM daha sık bildirilmiştir.

Bunlar arasında:

Maine Coon,
Ragdoll,
British Shorthair,
Sphynx,
Bengal,
Persian,
Norwegian Forest,
American Shorthair

gibi ırklar bulunur. Cornell’in Mayıs 2025 güncellemeli HCM rehberi de bu ırklardaki artmış yatkınlığı vurgulamaktadır.

Özellikle Maine Coon özellikleri, karakteri ve bakımı rehberindeki sağlık risklerinde HCM önemli bir başlıktır.

British Shorthair özellikleri ve bakımı için de kalp sağlığı kontrolleri ırka özgü sağlık planının parçası olarak değerlendirilmelidir.

HCM Genetik midir?

Bazı kedilerde genetik yatkınlık güçlü biçimde gösterilmiştir.

Özellikle Maine Coon ve Ragdoll kedilerinde kalbin kasılma proteinlerinden biriyle ilişkili MYBPC3 genindeki bazı varyantlar HCM riskiyle ilişkilendirilmiştir.

Ancak önemli bir sınırlama vardır:

Genetik test negatif çıkarsa kedinin hayatı boyunca HCM geliştirmeyeceği söylenemez.

Benzer şekilde risk varyantına sahip her kedide klinik olarak önemli HCM gelişmeyebilir. Cornell, mevcut genetik tarama sonuçlarının veteriner hekim rehberliğinde dikkatli yorumlanması gerektiğini özellikle belirtir.

Bu nedenle genetik test, gerektiğinde yapılan ekokardiyografinin yerine geçmez.

Kalp Duvarı Kalınsa Her Zaman HCM midir?

Hayır.

Sol karıncık duvarlarında kalınlaşma görülmesi HCM fenotipi oluşturabilir ancak bazı başka hastalıklar da benzer görüntüye yol açabilir.

Özellikle:

sistemik hipertansiyon,
hipertiroidi,
daha nadir bazı endokrin veya sistemik hastalıklar

değerlendirilmelidir.

ACVIM konsensüsü, HCM fenotipi görülen kedilerde olası altta yatan nedenleri araştırmak için özellikle kan basıncı ölçümü ve serum tiroksin değerlendirmesini önerir.

Özellikle ileri yaştaki kedilerde kilo kaybı, iştah artışı ve huzursuzluk da varsa kedilerde hipertiroidi belirtileri birlikte değerlendirilmelidir.

HCM şüphesi olan kedide ekokardiyografi ile kalp ultrasonu yapılması.

Kedilerde HCM Nasıl Teşhis Edilir?

HCM tanısında en önemli yöntem ekokardiyografidir, yani kalbin ultrasonla değerlendirilmesidir.

Cornell ekokardiyografiyi feline HCM tanısında gold standard olarak tanımlamaktadır.

Ekokardiyografi ile:

sol karıncık duvar kalınlığı,
kalbin gevşeme ve çalışma özellikleri,
sol kulakçığın büyüklüğü,
mitral kapak hareketleri,
kalp içindeki kan akışı,
spontan eko kontrast,
kalp içerisinde pıhtı bulunup bulunmadığı

değerlendirilebilir.

Stetoskop Muayenesi

Veteriner hekim:

kalp üfürümü,
gallop ritmi,
aritmi,
anormal kalp hızı

gibi bulguları değerlendirebilir.

Ancak normal stetoskop muayenesi HCM’yi kesin dışlamaz.

NT-proBNP Testi

NT-proBNP kalp kasındaki yük ve gerilmeyle ilişkili bir biyobelirteçtir.

Bazı kedilerde:

kalp hastalığı taramasında,
ileri değerlendirme ihtiyacını belirlemede,
solunum probleminin kalp kaynaklı olup olmadığının değerlendirilmesine yardımcı olmak amacıyla

kullanılabilir.

Ancak NT-proBNP tek başına HCM tanısı koymaz. Cornell bu testin tarama ve ileri tanıya yönlendirme aracı olduğunu, kesin kardiyomiyopati tanısı için kullanılmaması gerektiğini belirtmektedir.

Göğüs Röntgeni

Röntgen özellikle:

akciğerlerde sıvı,
pulmoner ödem,
plevral efüzyon,
kalp yetmezliği bulguları

açısından yararlı olabilir.

Kan Basıncı ve T4

HCM’ye benzeyen kalp duvarı kalınlaşmalarını değerlendirmek için özellikle yaşlı kedilerde:

sistemik kan basıncı,
tiroid hormonları

kontrol edilebilir.

Kedilerde HCM Evreleri Nelerdir?

Evre	Ne Anlama Gelir?	Temel Risk
A	HCM açısından yatkınlık var ancak kalpte henüz yapısal hastalık gösterilmemiştir.	Gelecekte kardiyomiyopati gelişme riski
B1	Ekokardiyografide kardiyomiyopati vardır ancak klinik belirti yoktur ve yakın komplikasyon riski daha düşüktür.	İlerleme takibi
B2	Klinik belirti henüz yoktur ancak sol kulakçık büyümesi gibi nedenlerle kalp yetmezliği veya tromboemboli riski daha yüksektir.	CHF ve pıhtı riski
C	Kedi kalp yetmezliği veya arteriyel tromboemboli gibi klinik komplikasyon yaşamıştır.	Klinik hastalık
D	Kalp yetmezliği standart tedaviye yeterli yanıt vermeyen ileri evredir.	İleri / dirençli kalp yetmezliği

HCM Olan Kedi Nasıl Tedavi Edilir?

HCM için bütün kedilere uygulanan tek bir tedavi protokolü yoktur.

Tedavi kararı:

hastalığın evresine,
sol kulakçığın büyüklüğüne,
kalp yetmezliği bulunup bulunmadığına,
pıhtı riskine,
kalp ritmine,
kalp çıkış yolunda obstrüksiyon olup olmadığına,
eşlik eden hastalıklara

göre planlanır.

Subklinik ve düşük riskli kedilerde yalnızca düzenli takip yeterli olabilir. ACVIM, B1 evresindeki kedilerde genel olarak rutin ilaç tedavisini önermemekte; hastalığın ilerleyip ilerlemediğinin takip edilmesini ön plana çıkarmaktadır.

Daha ileri riskli kedilerde veteriner kardiyolog:

pıhtı önleyici tedaviler,
kalp hızı veya ritmine yönelik ilaçlar,
kalp yetmezliği gelişmişse sıvı birikimini kontrol eden tedaviler,
gerekli olduğunda oksijen desteği

planlayabilir.

İlaç türü ve dozu kedinin ekokardiyografik bulgularına ve klinik evresine göre değiştiğinden HCM tanısı alan kedide ilaçlar veteriner hekim tarafından bireysel olarak belirlenmelidir.

HCM’li Kedide Evde Solunum Sayısı Nasıl Takip Edilir?

Kalp hastalığı bilinen kedilerde uyurken veya tamamen dinlenirken solunum sayısının takip edilmesi yararlı olabilir. ACVIM de özellikle daha yüksek riskli subklinik kardiyomiyopati bulunan kedilerde evde dinlenme/uyku solunum hızının izlenmesini önerir.

Kedi:

uyuyor veya tamamen sakin olmalı,
mırlamıyor olmalı,
az önce oyun oynamamış olmalı,
sıcak veya stresli ortamda olmamalıdır.

Göğsün bir kez yükselip alçalması bir nefes kabul edilir.

30 saniye boyunca nefes sayılıp sonuç ikiyle çarpılabilir.

Cornell normal dinlenme solunum sayısını genel olarak dakikada 15–30 arasında verir ve dinlenme halinde 35’in üzerindeki değerlerin veterinerle görüşmeyi gerektirdiğini belirtir.

Tek bir ölçümden çok kedinin kendi normal değerindeki kalıcı değişiklik önemlidir.

HCM olan kedide uyurken dinlenme solunum sayısının takip edilmesi.

HCM Olan Kediler Ne Kadar Yaşar?

HCM için tek bir yaşam süresi vermek doğru değildir.

Prognoz:

kalınlaşmanın derecesine,
sol kulakçığın büyüklüğüne,
kalp yetmezliği gelişip gelişmediğine,
tromboemboli olup olmadığına,
aritmilere,
eşlik eden hastalıklara

göre büyük ölçüde değişir.

Belirti göstermeyen ve hafif hastalığı bulunan bazı kediler yıllarca iyi yaşam kalitesiyle yaşayabilir. Cornell’in REVEAL çalışması özetinde ise HCM bulunan kedilerin yaklaşık %30’unun uzun dönem takipte konjestif kalp yetmezliği, tromboemboli veya her ikisini geliştirdiği bildirilmiştir. Bu sonuç tek bir kedinin geleceğini tahmin etmek için kullanılamaz ancak hastalığın düzenli takibinin neden önemli olduğunu gösterir.

Kalp yetmezliği veya arteriyel tromboemboli gelişmesi prognozu belirgin biçimde etkileyen önemli faktörlerdir.

Kedimde HCM: Solunum ve Aciliyet Kontrolü

🔍 Kedimde HCM: Solunum ve Aciliyet Kontrolü

Dinlenme solunumunu ve eşlik eden belirtileri seçerek genel aciliyet düzeyini değerlendirin.

Dinlenirken Solunum Sayısı

Acil Belirti Var mı?

Kalp Hastalığı Durumu

Not: Bu araç HCM tanısı koymaz ve normal sonuç kalp hastalığını dışlamaz. Solunum sayısını kedi uyurken veya tamamen sakinken ölçün. Ağız açık veya belirgin zor nefes alma, çökme ya da arka bacaklarda ani güçsüzlük/felç varsa solunum sayısından bağımsız olarak acil veteriner değerlendirmesi gerekir.

Kedilerde HCM Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kedilerde HCM tamamen iyileşir mi?

Primer HCM için günümüzde hastalığı tamamen ortadan kaldıran standart bir tedavi bulunmamaktadır. Yönetimin amacı komplikasyon riskini azaltmak, ortaya çıkan belirtileri kontrol etmek ve yaşam kalitesini korumaktır.

HCM’li kedi dışarıdan tamamen sağlıklı görünebilir mi?

Evet. HCM’li birçok kedi uzun süre hiçbir klinik belirti göstermeyebilir. Hastalık bazen rutin muayene veya ekokardiyografik taramada saptanır.

Kalp üfürümü olmayan kedide HCM olabilir mi?

Evet. Kalp üfürümü HCM için zorunlu değildir. Merck’e göre HCM’li kedilerin en az üçte birinde üfürüm bulunmayabilir.

Kedilerde HCM kan testiyle anlaşılır mı?

NT-proBNP gibi biyobelirteçler kardiyak hastalık açısından taramaya yardımcı olabilir ancak HCM’nin kesin tanısını tek başına koymaz. Kesin değerlendirmede ekokardiyografi temel yöntemdir.

HCM genetik testle kesin anlaşılır mı?

Hayır. Bazı ırklarda bilinen genetik varyantlar risk değerlendirmesine yardımcı olabilir ancak negatif test HCM gelişmeyeceğini garanti etmez. Ekokardiyografi gerektiğinde yine önemlidir.

Kedilerde HCM öksürük yapar mı?

Öksürük kedilerde kardiyak hastalığın tipik belirtilerinden değildir. HCM’ye bağlı kalp yetmezliğinde hızlı veya zor solunum daha karakteristiktir.

HCM’li kedinin solunum sayısı kaç olmalı?

Sağlıklı dinlenme solunum sayısı genellikle dakikada yaklaşık 15–30’dur. Dinlenme halinde kalıcı olarak 35’in üzerinde ölçüm veterinerle görüşmeyi gerektirir; ağız açık veya zor nefes alma ise sayıdan bağımsız olarak acil değerlendirilmelidir.

HCM’li kedinin egzersizi kısıtlanmalı mı?

Aktivite düzeyi kedinin hastalık evresi ve kardiyoloji değerlendirmesine göre planlanmalıdır. Belirti göstermeyen kedilerde rastgele ağır kısıtlama yapmak yerine bireysel veteriner önerisine uyulmalıdır.

📚 Veteriner Kaynakları ve Klinik Referanslar

Bu rehberdeki kedilerde hipertrofik kardiyomiyopati (HCM), kalp kası kalınlaşması, sessiz kardiyomiyopati, konjestif kalp yetmezliği, arteriyel tromboemboli, genetik yatkınlık, ekokardiyografi, NT-proBNP ve kardiyomiyopati evrelemesi uluslararası veteriner kardiyoloji kaynakları dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Cornell Feline Health Center. “Hypertrophic Cardiomyopathy.” Kedilerde HCM Belirtileri, Tanısı ve Prognozu ↗
Merck Veterinary Manual. “Hypertrophic Cardiomyopathy in Dogs and Cats.” Feline HCM, Kalp Yetmezliği ve Tromboemboli ↗
American College of Veterinary Internal Medicine (ACVIM). “Consensus Statement Guidelines for the Classification, Diagnosis, and Management of Cardiomyopathies in Cats.” Kedilerde Kardiyomiyopati Tanı, Evreleme ve Yönetim Konsensüsü ↗
Cornell Feline Health Center. “Cardiomyopathy.” Kedi Kardiyomiyopatileri, NT-proBNP ve Ekokardiyografi ↗
Cornell Feline Health Center. “REVEAL Study Findings.” Feline HCM’nin Uzun Dönem Seyri ve Komplikasyonları ↗

Yasal Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kediniz dinlenirken belirgin şekilde hızlı veya zor nefes alıyor, ağız açık soluyor, çökmüş görünüyorsa ya da bir veya iki arka bacağını aniden kullanamıyor ve patileri soğuk hissediliyorsa acil veteriner hekime başvurunuz.

Daha Fazla Rehber Keşfedin

Kedi ve köpek sağlığı hakkında daha kapsamlı bilgi almak için aşağıdaki rehberlere göz atabilirsiniz:

Kedi sağlığı rehberi Köpek sağlığı rehberi