Chihuahua Özellikleri, Karakteri ve Bakımı

Dünyanın en küçük köpek ırkı olabilirler, ancak bir Chihuahua’nın (Şivava) gözlerinin içine baktığınızda, orada kendisini sürünün yenilmez lideri sanan devasa ve korkusuz bir ego görürsünüz. Kökenleri eski Meksika’daki Toltek ve Aztek uygarlıklarının kutsal köpeği olan “Techichi”ye kadar uzanan bu ırk, hayatta kalma içgüdüleri en yüksek köpeklerden biridir.

Günümüzde Hollywood filmlerinde ünlülerin çantalarında taşınan “şık bir aksesuar” olarak lanse edilmeleri, bu ırkın başına gelen en büyük felaketlerden biri olmuştur. Chihuahua’lar süs eşyası veya oyuncak değildir; inanılmaz derecede zeki, sahiplerini aşırı kıskanan ve çok spesifik medikal bakım gerektiren gerçek köpeklerdir. Eğer bu minik bedenin içindeki o devasa karakteri doğru yönetemezseniz, evdeki liderliği saniyeler içinde ona kaptırabilirsiniz.

Chihuahua Özellikleri ve Karakteri

Chihuahua’ların psikolojisi tamamen “Büyük Köpek Sendromu” veya bilinen adıyla “Napolyon Sendromu” üzerine kuruludur. Küçük bedenlerini, agresif ve dominant tavırlarla kapatmaya çalışırlar. Kendilerinden 10 kat büyük bir köpeğe (örneğin bir Alman Kurdu’na) hiç düşünmeden, gözlerini bile kırpmadan meydan okuyabilirler. Bu durum aslında onların cesaretinden ziyade, dünyayı tehditkar algılamalarından kaynaklanan bir savunma mekanizmasıdır.

Zekaları inanılmaz keskindir ve evdeki zaafları çok hızlı okurlar. Eğer onlara bir oyuncak bebek gibi davranır, her istediklerinde kucağınıza alır ve havladıklarında sınır koymazsanız, çok çabuk kontrolü ele alırlar. Evde uzun süre yalnız kalmaktan nefret ederler. Sahibine olan bu aşırı bağımlılıkları, gece uyurken sizinle köpekler neden sahiplerinin yanına yatar davranışında anlattığımız o derin oksitosin arayışını tetikler. Ancak doğru yönetilmediğinde, siz evden çıktığınız an eşyaları parçalama ve sürekli havlama ile sonuçlanan yıkıcı bir köpeklerde ayrılık kaygısı problemine dönüşebilir.

Yabancılara karşı son derece şüpheci ve tetiktedirler. Evinize gelen bir misafiri dakikalarca havlayarak protesto edebilirler. Mükemmel birer “canlı alarm” olsalar da, apartman yaşamında erken yaşta sosyalleştirilmezlerse gürültü sorunu kaçınılmazdır.

Fiziksel Özellikler: Elma Kafa, Geyik Kafa ve Tüy Yapısı

Ortalama ağırlıkları 1.5 ile 3 kilogram arasında değişen bu mini ırkın boyu en fazla 15-23 santimetreye ulaşır. Safkan Chihuahua’lar kafa yapılarına göre genetik olarak ikiye ayrılır:

1. Elma Kafa (Apple Head): American Kennel Club (AKC) tarafından kabul edilen tek resmi şov standardıdır. Kafatası tam yuvarlak bir elma gibidir, alınları bombelidir ve burunları 90 derecelik sert bir açıyla yüze birleşir. Genellikle daha “pörtlek” ve iri gözlere sahiptirler. Kafataslarının tepesinde doğuştan gelen ve “Molera” adı verilen (bebeklerdeki bıngıldak gibi) yumuşak bir doku boşluğu bulunabilir.
2. Geyik Kafa (Deer Head): Burunları bir geyiği andıracak şekilde çok daha uzundur, kafatası yuvarlak değil düzdür ve bacakları/boyunları daha uzundur. Resmi şovlara katılamasalar da, nefes yolları daha açık olduğu için solunum sorunları (trakeal çökme vb.) açısından Elma Kafalara göre çok daha sağlıklı bir genetiğe sahiptirler.

Tüy Tiplerine Göre Ayrım: Irk standardında Kısa Tüylü ve Uzun Tüylü olmak üzere iki varyasyon vardır. Yaygın bir yanılgının aksine, kısa tüylü olanlar evde daha fazla dökülen batıcı tüy bırakır. Uzun tüylü varyasyonların kulak, boyun ve kuyruk kısımlarında ihtişamlı fırfırlar bulunur ve bu tüyler döküldüğünde toz yumağı gibi toplandığı için temizliği nispeten daha kolaydır.

Chihuahua Bakımı, Beslenmesi ve Kronik Hastalıkları

Bu ırkın bakımı tüy taramaktan ziyade, hassas iç organlarını ve kırılgan kemiklerini korumaktan geçer. İyi bakılan bir Chihuahua, ortalama 14 ila 18 yıl arasında yaşayarak köpek dünyasının en uzun ömürlü üyelerinden biri olur. İşte dikkat etmeniz gereken 5 klinik başlık:

1. Diş ve Çene Problemleri

O minicik çenenin içine tam 42 adet yetişkin köpek dişi sığmaya çalışır. Bu anatomik sıkışıklık, dişlerin çarpık çıkmasına, aralara giren mamaların temizlenememesine ve korkunç bir hızla tartar oluşumuna neden olur. Ağız kokusu ve diş eti iltihaplanması bu ırkın kaderi gibidir. Ağrılar nedeniyle mamayı reddetme ve şiddetli köpeklerde iştahsızlık sorunu yaşamamak için, yavruluktan itibaren haftada en az 3-4 kez köpek diş fırçasıyla ağız bakımı yapılması zorunludur.

2. Hipoglisemi (Ani Kan Şekeri Düşmesi)

Özellikle yavruluk döneminde (0-6 ay) ve 2 kilonun altındaki yetişkinlerde en sinsi tehlikedir. Chihuahua’ların metabolizmaları o kadar hızlı çalışır ve mideleri o kadar küçüktür ki, vücutlarında glikoz (şeker) depolayamazlar. Bir öğün atladıklarında veya aşırı koşturduklarında kan şekerleri aniden dibe vurur. Titreme, kas spazmları, bayılma ve müdahale edilmezse koma görülebilir. Günde 1-2 büyük öğün yerine, 3-4 küçük porsiyonla kaliteli mamalar verilmelidir.

3. Trakeal Kollaps (Nefes Borusu Çökmesi)

Boyun kıkırdakları inanılmaz derecede ince ve kırılgandır. Yürüyüş sırasında boyun tasması kullanıp köpeği hafifçe bile çekmek, nefes borusunun kıkırdak halkalarının ezilmesine neden olur. Bu durum köpekte ömür boyu sürecek “kaz sesine” benzer, boğulur gibi bir öksürüğü yol açar. Taviz Verilmez Kural: Chihuahua’larda ASLA boyun tasması kullanılmaz, sadece göğüse binen baskıyı dağıtan “Harness” (göğüs tasması) kullanılmalıdır.

4. Patella Luksasyonu (Diz Kapağı Çıkığı)

Arka bacaklarındaki diz kapakları yuvalarından çok kolay çıkar. Köpeğiniz evde koşarken aniden üç ayak üzerinde sekerek (bir bacağını havaya kaldırarak) yürümeye başlıyor ve birkaç adım sonra bacağını silkip tekrar dört ayak üzerine dönüyorsa, bu diz kapağının çıkıp geri girdiğinin kesin işaretidir. Yüksek koltuklardan veya yataklardan aşağı zıplamalarına asla izin verilmemeli, evde küçük köpek merdivenleri kullanılmalıdır.

5. Kardiyovasküler Sorunlar (Kalp Yetmezliği)

Yaşlılık döneminde, özellikle 10 yaşından sonra Mitral Kapak Hastalığı riski artar. Kalp kapakçıklarının tam kapanamaması sonucu akciğerlerde sıvı birikir. Çabuk yorulma ve kronik öksürük belirtileri görüldüğünde derhal kardiyolojik muayene gereklidir.

Benzer Yazılar:

Golden Retriever Özellikleri, Karakteri ve Bakımı: Altın Kalpli Dostunuz Labrador Retriever Özellikleri, Karakteri ve Bakımı Maine Coon Özellikleri, Karakteri ve Bakımı: Kedi Dünyasının “Nazik Devi” Pomeranian Boo Özellikleri: Karakteri, Bakımı ve “Boo Cut” Rehberi Siyam Kedisi Özellikleri, Karakteri ve Hastalıkları: Kapsamlı Irk Rehberi Scottish Fold: Özellikleri, Bakımı ve Bilinmesi Gereken Genetik Gerçekler