Kediler Neden Kafa Atar ve Yüzünüze Sürtünür? Sevgi mi, İşaretleme mi?

Kediniz yanınıza gelip alnını çenenize değdiriyor, yanağını elinize sürtüyor veya bacaklarınıza sürünerek yanınızdan geçiyorsa çoğu durumda normal bir kedi iletişim davranışı görüyorsunuz.

Bu davranış günlük dilde “kafa atma”, davranış biliminde ise çoğunlukla bunting, head bunting veya facial rubbing olarak adlandırılır. Kediler aynı davranışı insanlara, başka kedilere ve çevredeki nesnelere yöneltebilir.

Ancak bir kedinin davranışını tek bir insan cümlesine çevirmek yanıltıcı olabilir. Kafa atma yalnız “seni seviyorum” veya yalnız “burası benim” anlamına gelmez; sosyal temas ve koku iletişimi birlikte rol oynayabilir.

Kafa Atma mı, Head Pressing mi?

Kediler Neden Kafa Atar?

Kediler sosyal etkileşimlerini yalnız ses ve vücut diliyle değil, kokusal sinyallerle de düzenler. Baş, yanak ve vücudun farklı bölgelerinde bulunan bezler sürtünme sırasında kimyasal işaretlerin çevreye aktarılmasına yardımcı olur.

Kafa atma ve yüz sürtme bu sistemin parçasıdır. Aynı davranış başka bir kediye, insana veya mobilyaya yöneltilebilir.

1. Sosyal Temas ve Aşinalık

Kediler birbirleriyle dostane sosyal ilişkilerde sürtünme, karşılıklı tımar ve burun teması gibi davranışlar sergileyebilir. İnsanlara yöneltilen yüz sürtünmesi de rahat ve dostane bir etkileşimin parçası olabilir.

Bu nedenle kediniz size düzenli olarak kafa atıyorsa sizinle sosyal etkileşime girmeyi tercih ettiğini söylemek makuldür. Fakat bunu “bana yüzde yüz güveniyor” gibi ölçülebilir bir güven testi olarak kullanamayız.

2. Koku Bırakma ve Kimyasal İletişim

Kedilerin yanak, çene ve baş çevresinde kokusal iletişimde rol oynayan bezleri bulunur. Yüzünü size veya çevredeki nesnelere sürterken bu salgılardan kimyasal işaretler bırakabilir.

Literatürde kedi yüz salgılarının farklı fraksiyonları tanımlanmıştır ve bunlardan F3 olarak adlandırılan facial-marking fraksiyonunun sentetik analogları da kullanılmaktadır. Ancak gerçek hayattaki her kafa atma davranışını “F3 bıraktı, artık sizi mülkü olarak işaretledi” şeklinde yorumlamak doğru değildir.

Koku işaretlerinin işlevi bağlama göre çevreyle aşinalık, kimyasal iletişim ve alan kullanımına ilişkin bilgi taşıyabilir.

3. İlgi veya Etkileşim İsteği

Kediniz size sürtündükten sonra onu seviyor, oyun başlatıyor veya mama veriyorsanız zaman içinde bu davranışın sosyal etkileşimle sonuçlandığını öğrenebilir.

Dolayısıyla sabah yüzünüze sürtünmesinin ardından mama kabına gitmesi, mama istediğine dair güçlü bir bağlamsal ipucu olabilir. Ancak her sabah kafa atmanın biyolojik anlamı “mama kabım boş” değildir.

4. Çevreyi Tanıdık Hale Getiren Koku İşaretleri

Kediler zaman geçirdikleri alanlarda yüzlerini mobilyalara ve başka nesnelere sürtebilir. Kendi kokusal işaretleriyle tekrar karşılaşmanın çevreyle aşinalık ve rahatlıkla ilişkili olabileceği düşünülmektedir.

Bu davranışı “stres hormonu boşaltma” veya “mutluluk hormonunu aktive etme” gibi kanıtlanmamış hormonal mekanizmalarla açıklamak gerekli değildir.

Kediler Bizi Dev Bir Kedi Olarak mı Görür?

Kedilerin insanlara karşı başka kedilerle kullandıkları bazı sosyal davranışları kullanmaları, bizi biyolojik olarak “devasa tüysüz bir kedi” sandıkları anlamına gelmez.

Evcil kediler insanlarla özel sosyal ilişkiler geliştirebilir ve davranışlarını türler arası etkileşime uyarlayabilir. Bunting davranışının hem başka kedilere hem insanlara yöneltilebilmesi, kedinin iki tür arasındaki farkı ayırt edemediğini göstermez.

Kediler Neden Laptopa, Telefona ve Mobilyaya Sürtünür?

Laptop köşesi, telefon, masa ayağı veya kapı kenarı kedinin yüzünü rahatça sürtebildiği yüzeylerdir. Bu sürtünmeler normal çevresel koku işaretleme davranışının parçası olabilir.

Kediniz siz bilgisayarı kullanırken özellikle araya giriyorsa ilginizi çekme ihtimali de vardır. Fakat bunu otomatik olarak “kıskançlık” veya bilgisayarı kendi mülkiyetine alma davranışı şeklinde yorumlamayalım.

Kedi Yabancı Bir İnsana Neden Sürtünür?

Bireysel mizacı, geçmiş deneyimleri ve bulunduğu ortam kedinin yabancı insanlara yaklaşma biçimini etkiler. Bazı sosyal kediler yeni bir kişiye yaklaşarak koklayabilir veya sürtünebilir; bazıları mesafesini korumayı tercih eder.

Sürtünme davranışı yabancının kesin olarak “güvenli ilan edildiği” anlamına gelmez. Benzer şekilde çekingen bir kedinin yabancıya hiçbir zaman kafa atmayacağı da söylenemez.

Kafa Atıp Sonra Isırıyorsa Ne Anlama Gelir?

Kediniz önce size sürtünüp ardından elinizi hafifçe ısırıyorsa bütün vakaları “aşk ısırığı” olarak adlandırmak doğru değildir.

Bazı kediler sosyal etkileşim veya okşanma sırasında aşırı uyarılabilir ve teması sonlandırmak için başını çevirme, kuyruğunu hareket ettirme, kulak pozisyonunu değiştirme veya ısırma gibi davranışlar gösterebilir.

Isırığın bağlamını ve vücut dilini kediler neden ısırır ve kaçar rehberimizde daha ayrıntılı değerlendirebilirsiniz.

Kafa Atmayan Kedi Sahibini Sevmiyor mu?

Hayır. Bunting’in sıklığı kediden kediye değişir ve bu davranışın yokluğu tek başına sosyal bağ problemi göstermez.

Bazı kediler daha fazla fiziksel temas ararken bazıları aynı odada bulunmayı, kısa temasları veya oyun etkileşimini tercih edebilir. Kedinin sosyal ilişkisini tek bir “sevgi göstergesi” üzerinden puanlamamak daha doğrudur.

Kedinin Kafa Atmasına Nasıl Karşılık Verilmeli?

Kediniz rahat bir vücut diliyle size sürtünüyorsa onun tercih ettiği biçimde sosyal etkileşim sunabilirsiniz.

• Kedinin size yaklaşmasına izin verin.
• Sevilmek istiyorsa çoğu kedinin tercih ettiği yanak ve baş çevresinde kısa temaslarla başlayın.
• Kuyruk hareketi, kulak pozisyonu, deride seğirme veya başını elinizden uzaklaştırma gibi “teması bitir” sinyallerine dikkat edin.
• Kedi uzaklaşmak isterse takip edip fiziksel temasa zorlamayın.
• Kafa atmadığı için teması zorla başlatmayın.

Sizin de alnınızı kedinin başına değdirmeniz zorunlu değildir. Kedi buna rahatça karşılık veriyorsa sorun olmayabilir; ancak en güvenli yaklaşım kedinin başlattığı etkileşimi onun beden dili doğrultusunda sürdürmektir.

Bunting ile Head Pressing Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki davranış birbirine benzeyen isimler taşısa da klinik olarak tamamen farklıdır.

Head Pressing Hangi Hastalıklarda Görülür?

Head pressing tek başına bir hastalığın adı veya tek bir hastalığın kesin belirtisi değildir. Beyin ve sinir sistemini etkileyen farklı hastalıklarda görülebilen anormal bir klinik bulgudur.

Olası nedenler arasında kafa travması, toksinler, inflamatuvar veya enfeksiyöz nörolojik hastalıklar, bazı beyin kitleleri, metabolik bozukluklar ve hepatik ensefalopati gibi durumlar bulunabilir.

Dolayısıyla “kafasını duvara bastırıyor = beyin tümörü” veya “karaciğer iflası var” şeklinde tanı koyamayız. Nedeni belirlemek için fizik ve nörolojik muayene ile gerektiğinde kan testleri, görüntüleme ve diğer incelemeler gerekir.

Mırlama ve Sürtünme Kediyi “İyileştirir” mi?

Mırlama ve sosyal sürtünme kedinin davranış repertuvarının önemli parçalarıdır; ancak bunları kedinin vücudunu titreşimlerle tedavi ettiği bir “doğal iyileştirme sistemi” olarak anlatmak için yeterli klinik kanıt yoktur.

Mırlama yalnız mutluluk sırasında da görülmez; kediler rahatsızlık, ağrı veya stres sırasında da mırlayabilir. Bu nedenle mırlamayı tek başına sağlık veya mutluluk göstergesi olarak kullanmayın.

Kedilerde Kafa Atma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Benzer Yazılar:

Kediler Neden Oyuncaklarını Su Kabına Atar? Bilimsel Sırlar Köpekler Neden Göz Teması Kurar? Sevgi mi, Kontrol mü? Kediler Neden Tırmalar? Mobilya Tırmalaması Nasıl Önlenir? Kediler Neden Mırlar? Mutluluk, İletişim, Stres ve Ağrı Kediler Neden Yoğurma (Masaj) Hareketi Yapar? Yoğurmanın Bilimsel Sırrı Kediler Neden Isırır ve Kaçar? Oyun, Stres ve Ağrı